مسعود امینی تیرانی، کارگردان و فیلمبردار در کارگاه «روایت در قاب عمودی» با بررسی ابعاد فنی قاب عمودی، این قالب را فراتر از یک تغییر ساده در نسبت ابعاد دانست و بیان کرد و گفت: میکرودراما صرفاً یک نسبت قاب جدید نیست. در این مدل نحوهٔ مواجههٔ ما با پرسپکتیو، جایگاه تماشاگر نسبت به موقعیت صفحهٔ نمایش، و شیوهٔ درک ما از جهان، همگی دستخوش تحول شدهاند. مجموع این عوامل، سبک تازهای را برای ما پدید میآورد که لازم است ابتدا آن را درک کنیم و سپس، متناسب با این درک، به قصهگویی بپردازیم.
وی اضافه کرد: باید تصور خود را نسبت به نحوهٔ برخورد با این مدیوم، کاملاً نوین شکل دهیم. نباید تصور کنیم که با حذف بخشهایی از یک فیلم بلند و اعمال چند کات، و رسیدن به نسخهای دو دقیقهای می توانیم آن را میکرودراما بنامیم. این قالب، زبان تصویری نوینی است که در حال شکلگیری است و ما باید در کنار آن، از طریق آزمون و خطا، قواعد آن را کشف کنیم.
تیرانی در ادامه با اشاره به محدودیتهای فضایی قاب عمودی، بیان کرد: در میکرودراما معمولاً با نماهای بسته و نزدیک سروکار داریم. تأکید اصلی بر چهره، واکنشهای عاطفی و جزئیات نزدیک است. فضاهای باز و وسیع، در صورت استفاده، معمولاً به عنوان یک اشاره یا شات کوتاه میاننماها به کار میروند و پلان اصلی را تشکیل نمیدهند.
وی در مورد حرکت دوربین نیز تصریح کرد: در قاب کوچک، حرکات اضافی و سریع دوربین، به سرعت چشم را خسته میکند. نماهای ثابت و آرام، تأثیر بیشتری بر مخاطب میگذارند و اجازه میدهند که حس و حال روایت بهتر منتقل شود. در تجربههایی که مشاهده کردهام، آثاری که موفقتر بودهاند، معمولاً دوربین آنها یا کاملاً ثابت بوده یا حرکاتشان بسیار کنترلشده و با هدفی خاص انجام شده است.
این کارگردان اظهار کرد: حرکت دوربین نباید عنصری تزئینی باشد؛ بلکه باید یا اطلاعاتی منتقل یا احساسی را تقویت کند. برای نمونه، اگر بازیگر قصد گریه دارد، یک حرکت آرام به سمت نزدیک میتواند آن لحظه را برجستهتر کند. اما اگر دوربین پیوسته دچار نوسان شود، مخاطب به سرعت خسته میشود و از محتوا فاصله میگیرد.
تیرانی همچنین به اهمیت رنگ و نور در این قالب اشاره کرد و گفت: در قاب عمودی میتوان از فضاهای رنگی برای ایجاد احساسات مختلف بهره گرفت. انتخاب پالت رنگی و نوع نورپردازی در میکرودراما، ابزاری قدرتمند است که شاید در سینمای افقی به همان اندازه مورد توجه قرار نمیگیرد.
مسعود امینی تیرانی، به مولفه های مهم آثار میکرودراما یا سریال های عمودی اشاره کرد و درباره نور، چهره، واکنشهای عاطفی و مرور جزئیات نزدیک در این نوع فیلمسازی سخن گفت.